Algemeen nuver

Gepubliceerd op 28 maart 2018 | door Webloug

0

Wonsdag Woorddag ‘Nuver’ deur Henk Scholte

Nuver

Soms

Soms dragt n dag van dat brutoale licht,
dat gain gehaaimen let aan wat men zigt.
Ik mag nait over zokse stripteasedoagen,
‘k wil laiver roaden noar n nuver wicht.

Simon van Wattum

Het woord nijver voor ijverig, vlijtig naarstig, arbeidzaam, zich voor iets inspannend komt in de spreektaal zelden voor. Maar het woord nijverheid voor industrie is heel gewoon. De vorming van het woord is wat eigenaardig. Het is namelijk ontstaan uit in ijver zoals naarstig waarschijnlijk is samengetrokken uit in-ernst-ig. Reeds in onze oudste woordenboeken komen vormen voor die deze etymologie van nijver bevestigen. Toen bestond namelijk het werkwoord uveren: begeren, vragen, verlangen, dat voortleeft in ons werkwoord ijveren. Daarnaast kwam ook nuveren voor. In het Gronings bestaat nog altijd nuver in de betekenis: aantrekkelijk, aardig, dit in tegenstelling met het Fries die nuver ironisch gezien maar abnormaal, vreemd vinden. Dit gegeven leverde volgens een overlevering in de Noordoostpolder wel eens een dialectconflict op tussen de jongelui uit Groningen en Friesland. Zij kenden het woord nuver om een meisje te kwalificeren, maar in het ene geval was de betekenis prijzend en in het andere misprijzend en dat zorgde regelmatig voor een verwarring.
In het Brabants komt ook nuver voor, maar in de betekenis van vlijtig. Toch ook wel anders. Als je daar een moeder vraagt: hoe gaat het met de kleine, dan is het antwoord soms: nuver. Dat wil dan zeggen, dat de kleine gezond is en groeit. Hoe men al deze betekenis moet combineren en welke de oudste is, valt moeilijk te zeggen.
Soms is nuver in het Gronings ook in de betekenis van eigenaardig: t gaait doar nuver tou. Men zegt nu nog steeds : een nuver wicht, nuvere lu, nuver wat geld, dat trof nuver.
Ach lu, en hou zit dat aiglieks mit vernuvern, vernuver joe doar ook mor ais mit!

Deel dit bericht
Share on Facebook
Facebook
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on LinkedIn
Linkedin

Tags: , , ,



Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

3 × 5 =

Terug naar boven ↑