Literatuur

Gepubliceerd op 22 mei 2013 | door Webloug

0

Tonko Ufkes over t Blauw Brugje

Ainmoal ien de moand schrift schriever en dichter Tonko Ufkes n column over Grunneger zoaken ien t Dagblad van het Noorden ien de rubriek ‘Grunnegs Goud’. Veurege week ston dit stukje ien kraant, schier veur wel Dagblad nait het.

t Blauw Brugje

De Grunneger wereld zit vol biezundere toal en n hiel mooi veurbeeld doarvan is t Blauw Brugje. Dizze fietsbrug lijt noast e noordeleke ringweg om Stad, bij de woonwiek Reitdiep en e weg noar Dörkwerd.

Het woord ‘brugje’ bestijt niet ien t Hollands, doar wordt zeid ‘bruggetje’. Gelukkeg hemmen börgemeester en road van Stad ien 2012 besloten dat n fietsbrugje gewoon n fietsbrugje is, as t over t Reitdiep lijt; men wiet bliekboar van Grunneger grammatica. Mor niet allent dat ‘brugje’ is biezunder, ok het woord ‘blauw’.
Die kleur moeten we ien t Grunnegs spellen met twee moal de letter ‘a’, as ‘blaauw’. Toch wordt t overal ien ons pervincie op e zulfde menier zeid, krekt as veul aander kleuren: rood, wit, swaart, geel. Bij summege kleuren verschilt de noam per streek, denk an de kleur broen of bruun. Nou komt dat verschil ien e klaank ‘oe’ en ‘uu’ hiel voak veur; t is de klinker die zit ien ‘hoes- huus, stoet – stuut, moes – muus’ enz. Eileks verschilt deur hiel Grunnen hin allent e klaank ien t woord gruun – groen – greun – gruin. Toch valt op dat e noamen veur de kleuren host overal geliek bennen, ien ons pervincie mor ok ien e toalen van ons buren.
As we de woorden veur dizze kleuren bekieken ien t Zweeds (+ Noors en Deens), Duuts, Grunnegs, Fries en Engels zien we hoe geliek die bennen. Zo’n riegje zigt der dan zo uut: blå – blau – blaauw – blau – blue. Zukse riegjes bennen ok te moaken van de aander kleuren, hooguut ien t Engels wiekt het sums òf. [röd – rot – rood – read – red / vit – weiss – wit – wyt- white enz.]
Traauwens, bij veul belangrieke, tiedloze woorden zit veul overeenkomst; wel riegjes moakt van woorden as: zun, moan, ster, iek enz. zigt het geliek. En as over n rivier n brug baauwd wordt geldt dat ok: bro – brücke – brug – brêge – bridge.
Dat Blauw Brugje is veural n verbiendende toalbrug.

Tags:



Reacties zijn gesloten

Terug naar boven ↑
  • Literatuur activiteiten

    Geen nieuwe activiteiten