Algemeen

Gepubliceerd op 7 december 2012 | door Webloug

0

t Grunneger ABC


Van onze correspondent van t Huis van de Groninger Cultuur: Henk Scholte

Der binnen nogal wat faceboukers dij mie vruigen om t Grunneger ABC. Ik har t woaraargens in n old boukje stoan dij op ain of aander menaaier votstommeld har, mor t goie wil, dat k hom vandoag weeromme vonden heb en nou aan joe aalmoal zeggen kin ‘dèh’ vernuver joe der mor ais mit….

ABC van Grunneger bezunderheden 

Mensen! mag ik ’t woord even? Dat wil zeggen, wil je joe nou ais almoal even stil hoalen. dan zel ik zo vrij wezen om joe de bezunderheden van stad Grönnegen op te nuimen van A tot Z. Dij t nog nait wait, ken dan heuren, dat ‘r vrij wat te kieken en op te maarken is in stad. Want d’r binnen lu genogt, dij mor overal ongemaarkt veurbie lopen, en de schonegheden en maarkwoardegheden van dij mooie stad hail nait zain. Doarveur hebben ze nou zo’n lieste opmoakt, om over de haile wereld te verspreiden — ’n alphabetische lieste nuimen ze dat — op de menaair van A is ’n Aapje.

A is d’ Akkedemie, dij opent de stoet; Doar kroamen pefesters heur wieshaid in oet. 
B is de Beurs, woar n kerel op stait; En dij doarom „kerel van de korenbeurs” hait. 
C is Catz-bitter en Catz-levertroan; Dat mout je ais pruiven, doar loat je alles veur stoan. 
D is t Doofstomhoes, dat leert jonk en old: „Het zwiegen is zuver, mor t spreken is gold.” 
E is t Electrische stroatlicht in stad; Doar zeg ik laifst niks van, ‘k zol ook nait waiten wat. 
F dat is Fongers zien Fietsenfoabriek, Doar moaken ze fietsen. — Ze hebben geliek. 
G is t Gevangenhoes, dat geft groates lozjies; Mor ik lozjeer laiver bie „Willems” of „Zwies”. 
H is d’ Harmonie, de grootste societaait; Doar is nooit ans herrie as bie gelegenhaid. 
I is de lesboan veur winterver moak; Mor zomers den loopen d’r koubaisten voak. 
J is Jachtwoater van de Jong oet Brugstroat; Dij last het van jeukte, nemt dat mor te boat. 
K is de Kouke, dij is wereldbekend; ’n Pond wrakke latten kost leuf ‘k mor acht cent. 
L dat is t Leger des Hails. da’s overal; Doar is alles welkom, al is t nog zoo mal. 
M dat binnen Mollebonen, dij moaken z’in stad; Doarom hebben Stadjers dij noam altied had. 
N t Nijsblad van t Noorden, doarop abonneert zuk elk, zuls al hebben ze t ‘lezen nait leerd. 
O is t Oldheden-museum; as gast Moj’ d’r altied jonk hengoan, aans hoalen ze joe vast. 
P is t Plantsoen, das jandorie zoo’n pracht, Dat pardij luu goan d’r zuls koieren bie nacht. 
R is de Renboan, door lopen peerden zuk dood Of gooien, binnen ze loos, heur beried ers in de sloot. 
S dat is t Slachthoes boeten Stainen Poort, Doar wordt t vee op ’n menschleke wieze vermoord. 
T is de Toren, biegenoamd „Lange Jan”; Het peerd op zien kop geft de windrichting an. 
U dat is t Uurwark mit klokkemeziek, Doar zet elk zien klok en hallozie mit geliek. 
V dat is t Vischmark, ofschoon mor in noam, Want visch is d’r nait, as met kermis in ’n kroam. 
W dat binnen Woagens, geelachtig van kleur; Dij roek j’ in de verte al — Grunneger odeur! 
IJ doar wait ‘k niks op te vinden in stad; Dij nog wat in t zin komt, dij moakt zuls mor wat. 
Z dat is t Zaikenhoes, hail keurig gebaauwd, Mor om d’r te liggen, dat is mor benaauwd. 
(oetgoave van de Fa. Dijk bij de kijk in t Jatbrug z.j.)

Enkele oarege varioatsies as aanvullen hierop nuim k eefkes ampaart: 

E dat bennen Ezels, dij hebben wie hier nait in Stad, Want ’n Grunneger is nuchteren; nou en dat is dat.
J is ’n Jan Plezier om met oet raaizen te goan Met vraauwluu en kinder en ’n hail karrevoan. 
K is de Kouke, echte Grunneger, heur: Met krenten, rozienen en gember er deur. 

En op de „stoere” letters Q, X en IJ: 

Q is de Quibus, dij lopt langs de stroat, Zien noam is Maal Bertus: hai het veul geproat. 
Q dat bennen de kuren, dai ze hebben in Stad, Mor in t laand kennen ze er ook wel wat. 
X dij het niks te zeggen in Stad; Toch schrift hai voak in ’n doageleks blad. 
IJ is de IJver, woarmit men in Stad Dingsdoags de zakken der boeren moakt plat. 
IJ dat bennen de IJskoos, doar lopen ze mit bie de stroat, Mor nait noa acht uur, want den is het te loat. 
IJ is de IJver, dai ze hebben in Stad, Mor er bennen ook goen, dai doun laiver nait wat.

Tags:



Reacties zijn gesloten

Terug naar boven ↑
  • Activiteiten