Column Christopher Bergmann

Gepubliceerd op 6 februari 2015 | door Webloug

0

‘L1 & L2’ column van Christopher Bergmann

L1 & L2

In t Grunnegers bin ik L2. Dat is gain zaikte, mor wel ongeneselk. ‘L2’ – dat betaikent in t jargon van toalwaitenschoppers dat ain n toal nait as zien moekes toal leerd het: L staait veur t Engelse ‘language’ (toal), 2 veur de twijde toal (noa de eerste toal, de moudertoal). Grunnegers is dus nait mien L1, nait de toal van mien moe (dij prat Duuts). Mainste toalen hebben L1- en L2-sprekers. Summege toalen hebben gain L1-sprekers (meer): Latien bieveurbeeld. Mor der binnen ook toalen dij hoast gainent as L2 leert: t Grunnegers bieveurbeeld. Gounent doun t aal, n dialect derbie leren as ze al older binnen. Mainsttieds binnen dat mìnsen dij mit t Nederlands opgruid binnen. Der binnen vervast ook Fraanzen, Chinezen en Turken dij t Grunnegers leerd hebben, mor dij bin k nog nait voak tegenkommen.

Twij vroagen: Woarom het t Grunnegers zo waaineg L2-sprekers? En is dat slim?

Dat ter nait veul mìnsen binnen dij t Grunnegers op loatere leeftied leren, zegt aan d’aine kaande wat over de waarderen van t dialect. Veur n boetenlaander is t al zo’n dikke put om ain toal te leren; mainsten kaizen din veur t Nederlands. Doar hebben je meer aan. Aan d’aandere kaande het dat ter ook mit te moaken dat n dialect stoerder is om te leren. Nederlands is, zo as toalwaitenschoppers zeggen, ‘gestandaardiseerd’. Der is òfproat wat Goud Geef Nederlands (vrouger ‘ABN’ nuimd) is. Mor zo zit n streektoal nait in nkander. Elkenain prat op zien aigen menaaier. Der binnen ook regels, mor der is meer verschaaidenhaid en t is apmoal minder goud beschreven. Der binnen lesbouken veur t Grunnegers, mor zo veul as veur t Nederlands binnen t nait. Woar mouten je din begunnen as boetenlaander?

En is t nou slim dat nait veul mìnsen t Grunnegers as heur L2 leren? Nee. t Is schane, mor t is nait t grootste perbleem dat t dialect het. De mìnsen dij n toal in t ìnde holden, binnen de L1-sprekers, de moudertoalsprekers (en doar binnen der nait genog van). As je mit n toal opgruien, din bepoalt de toal hou je ales om joe tou woarnemen. Je kinnen din veul makkelker mit dij toal omgoan (en ook speulen) as ain dij de toal pas loater leerd het. In joen L2 hebben je minder gevuil veur wat aal of nait kin. As t Grunnegers in de 21e aiw bestoan blift, din komt dat deur de L1-sprekers dij aal doagen mit t dialect omgoan (en ook speulen). Gain twievel, t zol hail schier wezen as meer Fraanzen, Chinezen en Turken Grunnegers pruiten. Mor as t ter knipt en weer knipt, din gaait t om de L1, om de moudertoalsprekers.

Of om t aans te zeggen: Mìnsen as ik – L2-sprekers – doun der aiglieks nait tou. Mor t is wel mooi da’k n beetje mitspeulen mag, heur.

Tags: ,



Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

7 + tien =

Terug naar boven ↑
  • Literatuur activiteiten

    Geen nieuwe activiteiten